Mỡ lợn không chỉ là nguyên liệu nấu ăn quen thuộc mà còn mang lại hương vị đặc sắc cho các món ăn. Tuy nhiên, việc bảo quản sai cách có thể dẫn đến những nguy cơ sức khỏe mà bạn không ngờ tới.
Trong ẩm thực Việt Nam, mỡ lợn đã từng là nguyên liệu chính cho nhiều món xào, rán trước khi dầu thực vật trở nên phổ biến. Mỡ lợn không chỉ là chất béo mà còn mang lại hương vị đặc trưng, khiến món ăn trở nên hấp dẫn hơn.
Kinh nghiệm cho thấy, sau khi thắng mỡ, bạn nên gạn sạch cặn và để nguội trước khi cho vào liễn sứ, đặt ở nơi khô ráo, tránh ánh sáng và độ ẩm. Hiện nay, nhiều hộ gia đình vẫn duy trì thói quen này để có sẵn mỡ lợn cho việc nấu nướng. Tuy nhiên, mỡ để lâu thường có mùi nặng, gây e ngại cho người sử dụng.
Mỡ lợn giúp nhiều món ăn ngon hơn. Ảnh: Bùi Thủy
Chất béo, bao gồm cả dầu thực vật, đều có giới hạn an toàn trong việc bảo quản. Khi để lâu, mỡ lợn sẽ trải qua quá trình oxy hóa lipid, làm cho chất béo phản ứng với oxy trong không khí và tạo ra các hợp chất như peroxit, aldehyde và ketone. Đây là nguyên nhân chính gây ra mùi khó chịu và làm mất đi hương vị thơm ngon của mỡ.
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Food Chemistry, mỡ động vật để ở nhiệt độ phòng trong vài tuần có chỉ số peroxide tăng nhanh, cho thấy dấu hiệu của sự xuống cấp.
Tốc độ hư hỏng của mỡ phụ thuộc vào cách thức bảo quản. Nếu mỡ tiếp xúc với ánh sáng, nhiệt độ cao hoặc không khí, nó sẽ nhanh chóng hỏng. Ngược lại, nếu được bảo quản trong môi trường kín, mát mẻ và tránh ánh sáng, thời gian sử dụng sẽ được kéo dài.
Các tổ chức y tế như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cảnh báo rằng chất béo bị oxy hóa không chỉ làm giảm hương vị mà còn tạo ra các gốc tự do có thể gây hại cho gan và tim mạch nếu tiêu thụ kéo dài.
Tóp mỡ tận dụng cho nhiều món ngon. Ảnh: Bùi Thủy
Tủ lạnh là một lựa chọn an toàn để bảo quản mỡ lợn. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng, mỡ lợn nên được đựng trong liễn sứ hoặc lọ thủy tinh kín và được đặt trong ngăn mát hoặc ngăn đá của tủ lạnh. Nếu được bảo quản ở ngăn mát, mỡ có thể sử dụng an toàn trong khoảng một đến hai tháng.
Nhiều quốc gia vẫn giữ thói quen bảo quản mỡ động vật. Ví dụ, người Pháp và người Đức thường sử dụng mỡ ngỗng hay mỡ vịt, trong khi một số vùng nông thôn Trung Quốc cũng cất mỡ lợn trong hũ để dùng vào mùa đông.
Cách thắng mỡ đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cho mỡ lợn thơm ngon dù để lâu. Nếu thắng quá non, mỡ sẽ nhanh hỏng; còn nếu thắng quá già, tóp mỡ sẽ cháy khét và làm ảnh hưởng đến hương vị.
Để có mỡ lợn chất lượng, bạn nên chần sơ và rửa sạch, sau đó cho mỡ cùng chút nước vào chảo và thắng ở lửa vừa, thỉnh thoảng đảo đều. Khi mỡ bắt đầu chảy ra và tóp nổi lên, thêm một chút rượu trắng để khử mùi hôi. Cách này giúp mỡ chảy nhanh hơn.
Nên chắt mỡ ra thành nhiều lần; mỡ đầu tiên thường trắng, thích hợp cho việc làm bánh bao hay há cảo, trong khi mỡ rán già hơn có màu vàng, có thể bảo quản lâu hơn. Khi sử dụng, nếu phát hiện mỡ có màu sắc hoặc mùi vị bất thường, bạn nên bỏ ngay.
Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến nghị rằng nên sử dụng mỡ lợn và dầu thực vật một cách cân bằng với tỷ lệ hợp lý để tốt cho sức khỏe. Mỡ lợn chứa nhiều khoáng chất và vitamin D, giúp cơ thể hấp thụ canxi, cũng như tham gia vào cấu tạo màng tế bào thần kinh và hỗ trợ hấp thụ các vitamin tan trong chất béo mà dầu thực vật không có.
Tỷ lệ sử dụng hợp lý giữa dầu thực vật và mỡ động vật cho bữa ăn được khuyến nghị là 50:50. Đối với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, tỷ lệ này nên là 70:30, và từ 1 tuổi trở lên thì tỷ lệ nên là 50:50.
Để biết thêm thông tin chi tiết về các dịch vụ liên quan đến mỡ lợn, bạn có thể tham khảo Dịch vụ hút chất chân không uy tín nhất ở Sài Gòn, HCM.