Gốm chỉ là một phần của Bát Tràng
Khi bạn đặt chân đến Bát Tràng, bạn sẽ nhận ra rằng không chỉ có gốm sứ mà nơi đây còn nổi tiếng với những món ăn truyền thống độc đáo. Là một người yêu thích ẩm thực, tôi đã quyết định tìm hiểu sâu hơn về những mâm cỗ đặc sản nơi đây. Để thực hiện điều đó, tôi đã liên hệ với nghệ nhân Nguyễn Thị Thu Hằng, con dâu của nghệ nhân nổi tiếng Nguyễn Thị Lâm, để đặt một mâm cỗ dành cho những người bạn từ xa đến thăm.
Mẹ con bà Lâm, chị Hằng đang chuẩn bị cỗ tiếp khách trong ngôi nhà cổ với bề dày lịch sử hơn trăm năm. Ngôi nhà mang kiến trúc cổ điển Pháp, được xây dựng cùng thời với cầu Long Biên, là nơi lý tưởng để thưởng thức các món ăn truyền thống. Để có một bữa cỗ tại đây, bạn cần phải đặt trước từ 10 đến 15 ngày, vì không gian hạn chế chỉ đủ cho khoảng 10 mâm. Mỗi suất cỗ có giá khoảng 350.000 đồng.
Những món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ Bát Tràng
Mâm cỗ Bát Tràng luôn có món canh măng mực đặc trưng, một món ăn đã trở thành biểu tượng của làng. Ngoài ra, bạn sẽ được thưởng thức nhiều món ăn tinh tế như su hào xào mực, chim câu hầm hạt sen, nem tôm và canh bóng. Mỗi món ăn đều được chế biến công phu, với cách nấu mang đậm phong cách của người Bát Tràng.
Các nghệ nhân nơi đây luôn chú trọng đến quy trình chế biến, từ khâu chọn nguyên liệu đến cách bày trí. Chẳng hạn, nước dùng cho canh măng mực thường được ninh từ nước luộc gà để tạo ra hương vị ngọt thanh và trong trẻo.
Truyền thống ẩm thực đa dạng và phong phú
Trước đây, cỗ Bát Tràng chỉ xuất hiện trong những dịp lễ trọng đại như Tết Nguyên Đán hay cưới hỏi. Tuy nhiên, ngày nay, bạn có thể thưởng thức cỗ Bát Tràng bất cứ lúc nào. Nghệ nhân Phạm Thị Diệu Hoài, người điều hành một homestay kết hợp với không gian ẩm thực, chia sẻ rằng nhiều du khách tìm đến Bát Tràng không chỉ để thưởng thức món ăn mà còn để trải nghiệm văn hóa ẩm thực truyền thống.
Nhiều hướng dẫn viên du lịch như chị Nguyễn Thu Hà cũng khẳng định rằng du khách nước ngoài rất yêu thích Bát Tràng vì họ không chỉ được thưởng thức món ăn mà còn được “ăn” cả văn hóa nơi đây.
Câu chuyện về sự tinh tế và đầy đủ
Mâm cỗ Bát Tràng được xem như một bức tranh thu nhỏ của văn hóa đồng bằng Bắc Bộ. Số lượng bát đĩa trong mâm cỗ mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Ví dụ, 4 bát và 6 đĩa tượng trưng cho sự đủ đầy và viên mãn, trong khi 6 bát và 8 đĩa thường được sử dụng trong những dịp lễ lớn.
Những món ăn truyền thống như giò, chả, nem rán, thịt gà, chim quay và canh bóng luôn có mặt trong các mâm cỗ, trong đó món canh măng mực là đặc sản không thể thiếu.
Để có được một bát canh măng mực hoàn hảo, người Bát Tràng sử dụng nguyên liệu tươi ngon và quy trình chế biến cầu kỳ. Măng khô từ Yên Bái được sử dụng vì độ giòn và hương vị đặc trưng, còn mực thì phải là loại tươi ngon, được chế biến khéo léo để đảm bảo hương vị.
Đối với phần tráng miệng, mùa hè sẽ có xôi vò chè đường, còn mùa đông sẽ có bánh chưng và chè kho, tạo nên một bữa ăn hoàn hảo từ đầu đến cuối.
Cách bày trí và trải nghiệm ẩm thực độc đáo
Điều đặc biệt của cỗ Bát Tràng nằm ở cách bày trí. Tất cả món ăn đều được đặt trên bộ bát đĩa gốm Bát Tràng, từ những hoa văn tinh tế đến màu men đặc trưng. Các nghệ nhân luôn quan niệm rằng một mâm cỗ ngon không chỉ ở hương vị mà còn ở hình thức.
Trong những tháng đầu năm, nhiều du khách nước ngoài tìm đến Bát Tràng không chỉ để thưởng thức cỗ mà còn để tham gia vào không gian trà đạo và tìm hiểu về lịch sử của ngôi nhà cổ này.
Nước trà được pha từ nước mưa đã được lọc, kết hợp với nụ chè và hoa sói, tạo ra một hương vị trà độc đáo. Bí quyết này đã được truyền lại qua nhiều thế hệ trong gia đình.
Một mâm cỗ tiêu chuẩn thường bao gồm 8 món ăn phong phú và đa dạng, tạo nên sự hấp dẫn cho thực khách.
Trong cái se lạnh của mùa thu Hà Nội, ngồi giữa không gian cổ kính, lắng nghe những câu chuyện về ẩm thực và văn hóa, bạn sẽ cảm nhận được hương vị của những món ăn và câu chuyện như một di sản văn hóa quý giá của người dân nơi đây.
Đáng chú ý, cỗ Bát Tràng đã được ghi danh là một trong những di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, không chỉ thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa ẩm thực và văn hóa mà còn phản ánh nếp sống, tư duy và bản sắc của cộng đồng làng nghề. Điều này hứa hẹn sẽ tạo nên một trải nghiệm du lịch độc đáo cho du khách đến thăm làng gốm.
Để biết thêm chi tiết về ẩm thực Bát Tràng, bạn có thể tham khảo Dịch vụ hút chất chân không uy tín nhất ở Sài Gòn, HCM.